Ακράτεια ούρων

Η ακράτεια ούρων ορίζεται ως η ακούσια απώλεια ούρων.

Πόσο συχνή είναι;

1 στις 5 γυναίκες ηλικίας άνω των 40 ετών πάσχουν από ακράτεια. Ο αριθμός αυτός είναι ακόμα μεγαλύτερος, αν αναλογιστεί κανείς ότι πολλές γυναίκες δεν αναφέρουν καν το πρόβλημά τους στον ιατρό, εξαιτίας του φόβου ή της ντροπής. Επίσης αρκετές γυναίκες έχουν τη λανθασμένη εντύπωση ότι η ακράτεια είναι φυσιολογική στη μεγάλη ηλικία και ότι είναι αθεράπευτη, κάτι που είναι λάθος.

Ποιά είναι η φυσιολογική οδός ροής των ούρων;

Γύρω από την ουροδόχο κύστη και την ουρήθρα βρίσκονται οι μύες του πυελικού εδάφους, οι οποίοι κρατούν την ουρήθρα κλειστή και εμποδίζουν την ούρηση, εκτός μονάχα από τη στιγμή που η γυναίκα πάει στην τουαλέτα για να ουρήσει.

Όταν λοιπόν η κύστη έχει γεμίσει,  νευρικά ερεθίσματα στέλνονται στον εγκέφαλο. Ο εγκέφαλος με τη σειρά του στέλνει ερεθίσματα στους μύες του πυελικού εδάφους ώστε να χαλαρώσουν, ενώ η κύστη συσπάται και επιτυγχάνεται ούρηση.

Ποιά είδη ακράτειας υπάρχουν;

Υπάρχουν διάφοροι τύποι ακράτειας:

Εμφανίζεται όταν οποιαδήποτε αύξηση της πίεσης στην κύστη  σε διάφορες καταστάσεις όπως με το φτάρνισμα, τον βήχα, τη σωματική άσκηση (πηδηματάκια ή και τρέξιμο) ή κάποιες φορές και με τις κινήσεις του σώματος, μπορεί να προκαλέσει απώλεια ούρων.

Κάποιες γυναίκες εμφανίζουν απώλεια ούρων και κατά τη συνουσία.

Οι μύες του πυελικού εδάφους μπορούν να χαλαρώσουν από διάφορα αίτια όπως:

  • Η εγκυμοσύνη και τοκετός

  • Η εμμηνόπαυση

  • Η ηλικία

  • Η παχυσαρκία

Είναι η δεύτερη πιό συχνή αιτία. Συμβαίνει όταν η γυναίκα αισθάνεται την έπειξη για ούρηση, όπου υπάρχει διαφυγή ούρων προτού φτάσει η γυναίκα στην τουαλέτα. Η κύστη συσπάται απότομα και δεν υπάρχει σωστός έλεγχος της σύσπασης.

Στις πιό πολλές περιπτώσεις δεν γνωρίζουμε γιατί συμβαίνει αυτό. Φάινεται πως οι μύες και η κύστη στέλνουν λανθασμένα ερεθίσματα στον εγκέφαλο για το πόσο γεμάτη είναι η κύστη.

Ακράτεια έπειξης συμβαίνει επίσης και σε παθήσεις του εγκεφάλου και των νεύρων, πχ σε εγκεφαλικό επεισόδια ή νόσο Πάρκινσον, ή Σκλήρυνση κατά πλάκας ή σε τράυματα της σπονδυλικής στήλης.

Τα συμπτώματα της υπεραντιδραστικής κύστης είναι:

  • Συχνουρία- >8 φορές την ημέρα και >2 την νύχτα.

  • Έντονη έπειξη – ξαφνική και έντονη ανάγκη για ούρηση.

  • Ακράτεια ούρων – έπειτα από έντονη έπειξη.

  • Νυχτουρία – νυχτερινό ξύπνημα για ούρηση.

Συνδυασμός ακράτειας στρες και ακράτειας από έπειξη. Αρκετές γυναίκες παραπονιούνται και για τους 2 τύπους ακράτειας. Ανάλογα με την περίπτωση, κάποιος από τους 2 τύπους μπορεί να αποτελεί το πρωτεύον πρόβλημα.

Κάποιες φορές ορισμένες γυναίκες παραπονιούνται ότι έχουν μια συνεχόμενη ακράτεια ούρων, ακόμα και αφού επισκεφθούν την τουαλέτα. Περιγράφουν την κατάσταση σαν ένα καζάνι που έχει υπερχειλήσει, γι’ αυτό και η ακράτεια αυτή ονομάζεται ακράτεια από υπερπλήρωση.

Εμφανίζεται όταν η ουροδόχος κύστη είναι συνέχεια γεμάτη με ούρα, γι’ αυτό και συνέχεια έχει διαρροή. Προκαλείται από αδύναμους μύες πυελικού εδάφους που αδυνατούν να αδειάσουν την κύστη, από απόφραξη της ουρήθρας ή ακόμα από ανωμαλίες όπως σακχαρώδη διαβήτη, τραυματισμούς σπονδυλικής στήλης, αλλά και από πρόπτωση των οργάνων των κολπικών τοιχωμάτων.

Εμφανίζεται σε ασθενείς με σοβαρές παθήσεις που τους εμποδίζουν να σκεφτούν να ουρήσουν. Για παράδειγμα σε άτομα με σοβαρή νόσο Aλτσχάιμερ, ο ασθενής δεν μπορεί να σκεφτεί έγκαιρα ότι χρειάζεται να ουρήσει.

Διάγνωση

Είναι πολύ σημαντικό να επισκεφθείτε τον κατάλληλο ιατρό. Ο ουρογυναικολόγος είναι γυναικολόγος εξειδικευμένος σε ουρολογικά προβλήματα γυναικών, ενώ παράλληλα έχει κατάλληλη γνώση της γυναικείας ανατομίας του κόλπου και του πυελικού εδάφους.

Το πρώτο βήμα είναι ένα πολύ λεπτομερές ιστορικό, συμπεριλαμβανομένων των συμπτωμάτων και της διάρκειάς τους. Θα ερωτηθείτε για τα υγρά που πίνετε, ποσότητα και είδος (ιδιαίτερα υγρά που περιέχουν καφείνη, όπως καφές, τσάι, κρασί και κόλα) και τη συχνότητα που ουρείτε.

Η ασθενής θα κληθεί να συμπληρώσει ημερολόγιο με τις ακριβείς ώρες, συχνότητες και ποσότητες υγρών που καταναλώνει και ούρων που παράγει. Η ασθενής ερωτάται για συμπτώματα πρόπτωσης, προηγηθείσες εγχειρήσεις, ιατρικό και μαιευτικό ιστορικό και γενικά προβλήματα υγείας.

Ανάλυση ούρων γίνεται πάντα στην πρώτη επίσκεψη, για τον έλεγχο λοιμώξεων ή αιματουρίας. Κατά την πρώτη επίσκεψη γίνεται επίσης λεπτομερής κλινική εξέταση για έλεγχο της ανατομίας, της ποιότητας του δέρματος και των ιστών, για έλεγχο πρόπτωσης, ποιότητας στήριξης της ουρήθρας, ακράτεια στρες και ποιότητα των μυών του πυελικού εδάφους.

Εν συνεχεία διενεργείται ο ουροδυναμικός έλεγχος.

Θεραπεία ακράτειας

Τα αντιχολινεργικά φάρμακα είναι μια κατηγορία φαρμάκων που χρησιμοπουούνται σήμερα σαν πρώτη γραμμή αντιμετώπισης της ακράτειας από έπειξη. Τα φάρμακα αυτά εμπιδίζουν τις απρόκλητες συσπάσεις της κύστης που προκαλούν απώλεια ούρων.

Προσοχή:

Τα φάρμακα αυτά ΔΕΝ μπορούν να θεραπεύσουν την ακράτεια τύπου στρες.

Το Botox (Botulinum Toxin A) δεν χρησιμοποιείται μόνο στην πλαστική χειρουργική αλλά και στην ουρογυναικολογία.

Στην ακράτεια από έπειξη οι μύες αυτοί είναι υπεραντιδραστικοί και προκαλούν απρόκλητες συσπάσεις της κύστης, που επιφέρουν ακράτεια ούρων. Mε το Botox οι μύες αυτοί σταματούν να υπερλειτουργούν. Το Botox κρίνεται χρήσιμο σε περιπτώσεις όπου όλες οι άλλες θεραπείες έχουν αποτύχει.

Η θεραπεία γίνεται με ενέσεις στην εσωτερική επιφάνεια της ουροδόχου κύστης.

Οι ταινίες ελευθέρου τάσεως υποστηρίζουν την ουρήθρα , ώστε να μπορεί να συγκρατήσει τα ούρα στην κύστη όταν η πίεση αυξάνεται, όπως φερ’ ειπειν γίνεται με τον πταρμό, τον βήχα, τη γυμναστική κλπ.

Πρόκειται για μια μικρή ταινία από συνθετικό ύφασμα πολυπροπυλενίου που τοποθετείται ακριβώς κάτωθεν της ουρήθρας μέσω του κόλπου. ‘Ετσι παρέχει επιπλέον στήριξη κάτω από την ουρήθρα και στο μέσο αυτής (το σημείο όπου ασκείται η μεγαλύτερη πίεση κατά τον πταρμό, τον βήχα κλπ).

Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα η ουρήθρα να παραμένει κλειστή στον πταρμό / βήχα και έτσι τα ούρα να συγκρατούνται μέσα στην κύστη και να μην υπάρχει ακράτεια.

Στα χέρια ενός έμπειρου ουρογυναικολόγου το TVT:

  • Είναι ελάχιστα επεμβατικό: 2 μόνο μικρές τομές, του ενός εκατοστού πάνω από το τριχωτό στο εφήβαιο.

  • Ελάχιστος πόνος: οι πιο πολλές ασθενείς δεν απαιτούν επιπλέον αναλγησία πέραν του χειρουργείου.

  • Ποσοστό επιτυχίας > 90%.

  • Χρόνος χειρουργείου: 20 λεπτά.

  • Αναισθησία: γενική ή ραχιαία ή τοπική ανάλογα την περίσταση.

  • Ελάχιστες επιπλοκές.

  • Η ταινία τοποθετείται χωρίς τίποτα να είναι ορατό από την ασθενή στο τέλος του χειρουργείου.

  • Άμεση αποτελεσματικότητα.

Οι ταινίες αυτές τοποθετούνται μέσω του κόλπου αλλά όχι πίσω από το οστό της ηβικής σύμφυσης, παρά οριζοντίως, μέσω ενός τρήματος της πυέλου στην εσωτερική επιφάνεια του μηρού. Αποτελούν εναλλακτική οδό τοποθέτησης και αντί για 2 μικρές τομές στο τριχωτό του εφηβαίου, οι τομές αυτές, ενός εκατοστού έκαστη, γίνονται στην εσωτερική επιφάνεια του μηρού.